แผนที่ เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ และภูมิสารสนเทศ: แบบฝึกหัด

หากนักเรียนต้องการทราบค่าพิกัดตำแหน่งที่ถูกต้องแม่นยำที่สุดบนพื้นโลก เพื่อใช้ในการระบุตำแหน่งพื้นที่เสี่ยงภัยดินถล่ม นักเรียนควรเลือกใช้เทคโนโลยีทางภูมิศาสตร์ชนิดใด

หากกำหนดให้เมือง A ตั้งอยู่ที่เส้นลองจิจูดที่ \(105^\circ\) ตะวันออก และเมือง B ตั้งอยู่ที่เส้นลองจิจูดที่ \(15^\circ\) ตะวันออก เมื่อเวลาที่เมือง B คือ \(12.00\) น. เวลาที่เมือง A จะตรงกับข้อใด

พิจารณาปรากฏการณ์ 'เอลนีโญ' (El Niño) ที่ส่งผลกระทบต่อลักษณะอากาศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หากต้องการวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิผิวน้ำทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิก และการเคลื่อนที่ของกระแสลมพัดสอบ (Trade Winds) เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในข้อใดให้ข้อมูลเชิงพื้นที่ที่ครอบคลุมและแม่นยำที่สุดในการพยากรณ์ล่วงหน้า

หากนักภูมิศาสตร์ต้องการวิเคราะห์ความเสี่ยงของการเกิดดินโคลนถล่มในพื้นที่ภาคเหนือของประเทศไทย โดยใช้เทคโนโลยี GIS (Geographic Information System) จะต้องนำเข้าข้อมูลชั้น (Layer) ใดบ้างอย่างน้อย 3 ประเภท และเครื่องมือวัดความกดอากาศมีส่วนช่วยในการพยากรณ์โอกาสการเกิดเหตุการณ์นี้ได้อย่างไร

คำถาม: ในฐานะนักภูมิศาสตร์
(ก) จงเปรียบเทียบข้อดีและข้อจำกัดของการใช้ 'ภาพถ่ายดาวเทียม' เทียบกับ 'ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (GIS)' ในการวิเคราะห์การขยายตัวของเขตเมือง (Urban Sprawl)
(ข) หากได้รับมอบหมายให้คำนวณระยะทางจริงจากแผนที่มาตราส่วน \( 1:50,000 \) โดยวัดระยะในแผนที่ได้ \( 12 \) เซนติเมตร จงแสดงวิธีคำนวณหาระยะทางจริงในหน่วยกิโลเมตร พร้อมอธิบายความคลาดเคลื่อนที่อาจเกิดจากเส้นสรรพกำลัง (Grid lines)

คำถาม: จากปรากฏการณ์เอลนีโญ (El Niño) ที่ส่งผลกระทบต่อสภาพอากาศทั่วโลก
(ก) จงวิเคราะห์อิทธิพลของกระแสน้ำในมหาสมุทรและการหมุนเวียนของอากาศที่ทำให้เกิดความแห้งแล้งในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
(ข) หากต้องจัดทำแผนที่เพื่อแสดงพื้นที่เสี่ยงภัยแล้งในประเทศไทย ท่านจะเลือกใช้เครื่องมือทางภูมิศาสตร์ใดบ้าง (อย่างน้อย 3 ชนิด) และแต่ละชนิดมีบทบาทอย่างไรในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ