ตอน: มารยาทในการอ่านและการอ่านตามความสนใจ
สวัสดีจ้ะน้องๆ ทุกคน! ยินดีต้อนรับเข้าสู่บทเรียนเรื่อง "มารยาทในการอ่านและการอ่านตามความสนใจ" ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของทักษะการอ่านนะ หลายคนอาจจะคิดว่า "การอ่าน" เป็นเรื่องส่วนตัว เราจะอ่านท่าไหน หรือทำอะไรก็ได้ แต่จริงๆ แล้วการอ่านมี "ศิลปะ" และ "มารยาท" ซ่อนอยู่เพื่อให้เราอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างน่ารัก และช่วยให้เราพัฒนาตัวเองจากการเลือกอ่านสิ่งที่ชอบได้ด้วย ถ้ารู้สึกว่าเนื้อหาเยอะ ไม่ต้องกังวลนะ เรามาค่อยๆ เรียนรู้ไปพร้อมกันแบบสบายๆ เลยจ้า
1. มารยาทในการอ่าน: เคล็ดลับการเป็นนักอ่านที่มีเสน่ห์
มารยาทในการอ่านไม่ได้หมายถึงแค่การนั่งตัวตรงเท่านั้น แต่คือการให้เกียรติ "ผู้เขียน" "สถานที่" และ "คนรอบข้าง" มาดูกันว่ามีอะไรบ้างที่เราควรทำ
มารยาททั่วไปที่ควรปฏิบัติ
- ไม่ควรอ่านจดหมายหรือบันทึกส่วนตัวของผู้อื่น: ก่อนจะอ่านอะไรที่เป็นของคนอื่น ต้องขออนุญาตก่อนเสมอนะ เพราะนั่นคือพื้นที่ส่วนตัวของเขาจ้ะ
- ไม่อ่านเสียงดังรบกวนผู้อื่น: หากอยู่ในที่สาธารณะ เช่น ห้องสมุด หรือบนรถเมล์ เราควรเลือกอ่านในใจ เพื่อไม่ให้เสียงของเราไปขัดจังหวะสมาธิของคนอื่น
- รักษาความสะอาดของหนังสือ: ไม่ควรพับมุมหนังสือ ขีดเขียน หรือทำเครื่องหมายใดๆ ลงบนหนังสือ (ยกเว้นหนังสือเรียนส่วนตัวที่เราใช้จดบันทึกความรู้นะ!) และที่สำคัญ ห้ามใช้ปากกาหรือนิ้วแตะน้ำลายเพื่อเปิดกระดาษ เพราะนอกจากจะดูไม่สุภาพแล้ว ยังนำพาเชื้อโรคด้วยนะจ๊ะ
- ไม่กินขนมหรือเครื่องดื่มขณะอ่าน: โดยเฉพาะหนังสือที่เป็นของส่วนรวม เพราะเศษขนมหรือรอยน้ำอาจทำให้หนังสือเสียหายได้
มารยาทในห้องสมุดหรือที่สาธารณะ
- วางหนังสือให้ถูกที่: เมื่ออ่านเสร็จแล้วควรนำไปวางที่จุดพักหนังสือ หรือเก็บเข้าชั้นให้ถูกต้องตามหมวดหมู่
- ไม่กักตุนหนังสือ: ไม่ควรหยิบหนังสือมาวางไว้ที่โต๊ะคราวละมากๆ จนคนอื่นไม่มีโอกาสได้อ่าน
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย: หลายคนชอบพับ "หูแมว" (พับมุมกระดาษ) เพื่อคั่นหน้าหนังสือที่อ่านค้างไว้ วิธีนี้จะทำให้กระดาษเป็นรอยถาวรและเสียคุณค่าไปเลยนะจ๊ะ แนะนำให้ใช้ ที่คั่นหนังสือ หรือกระดาษชิ้นเล็กๆ แทนจะดีกว่ามากเลย!
2. การอ่านตามความสนใจ: อ่านอย่างไรให้เก่งและสนุก
น้องๆ รู้ไหมว่า การอ่านไม่ได้มีแค่ในหนังสือเรียนเท่านั้น หลักสูตรแกนกลางฯ สนับสนุนให้น้องๆ เลือกอ่านหนังสือที่หลากหลายตามความสนใจ เพื่อสร้าง "นิสัยรักการอ่าน" จ้ะ
ขั้นตอนการเลือกอ่านตามความสนใจ
- สำรวจความชอบ: ลองถามตัวเองดูว่าเราชอบอะไร? เช่น เรื่องสั้น, นิทานชาดก, บทความวิทยาศาสตร์, สารคดีท่องเที่ยว หรือแม้แต่การอ่านข่าวสารในโซเชียลมีเดีย
- เลือกสื่อที่เหมาะสม: ในระดับมัธยมต้น น้องๆ จะได้เจอกับสื่อที่ยากขึ้นเรื่อยๆ เช่น:
- ม.1: เน้นเรื่องเล่าประสบการณ์ เรื่องสั้น และนิทาน
- ม.2: เริ่มอ่านบทโฆษณา งานเขียนโน้มน้าวใจ และบันทึกเหตุการณ์
- ม.3: พัฒนาไปสู่งานเขียนวิชาการ ข่าวสารเหตุการณ์สำคัญ และสารคดีเชิงประวัติ
- วิเคราะห์และประเมินค่า: เมื่ออ่านแล้ว อย่าเพิ่งเชื่อทั้งหมดนะ! ลองคิดตามว่าเรื่องนี้มี ข้อเท็จจริง อย่างไร มี ข้อคิดเห็น ของผู้เขียนแทรกมาไหม และเราได้ ประโยชน์ อะไรจากเรื่องนี้บ้าง
รู้หรือไม่? การอ่านหนังสือที่สนใจเพียงวันละ 15 นาที สามารถช่วยลดความเครียดและเพิ่มคลังคำศัพท์ในสมองของเราได้มหาศาลเลยนะ!
3. การพัฒนาทักษะการอ่านในแต่ละระดับชั้น
ตามหลักสูตร ม.1-ม.3 การอ่านตามความสนใจจะมีความเข้มข้นขึ้นตามลำดับ ดังนี้จ้ะ:
- ระดับ ม.1: เน้นการจับใจความสำคัญและระบุเหตุผลเบื้องต้น
- ระดับ ม.2: เริ่มมีการอภิปราย แสดงความคิดเห็น และโต้แย้งในสิ่งที่อ่าน
- ระดับ ม.3: ต้องสามารถวิจารณ์ความสมเหตุสมผล ตีความ และประเมินคุณค่าเพื่อนำไปใช้ในชีวิตจริงได้
ทบทวนประเด็นสำคัญ:
1. มารยาท คือ การไม่รบกวนผู้อื่นและไม่ทำลายทรัพย์สิน (หนังสือ)
2. การอ่านตามความสนใจ ช่วยสร้างนิสัยรักการอ่านและขยายโลกทัศน์
3. การประเมินค่า คือ หัวใจสำคัญของการอ่าน (ต้องแยกแยะข้อเท็จจริงกับข้อคิดเห็นให้ได้!)
สรุปท้ายบท
การมีมารยาทในการอ่านจะช่วยทำให้น้องๆ เป็นผู้มีวัฒนธรรมและเป็นที่รักของคนรอบข้าง ส่วนการเลือกอ่านตามความสนใจจะช่วยเปิดประตูสู่ความรู้ใหม่ๆ ที่ไม่มีที่สิ้นสุด "ไม่ต้องกังวลถ้าช่วงแรกจะรู้สึกว่าการอ่านหนังสือวิชาการมันยาก ลองเริ่มจากสิ่งที่ชอบก่อน แล้วน้องๆ จะพบว่าโลกของการอ่านนั้นสนุกกว่าที่คิดจ้า!"
(สำหรับการอ่านเรื่อง "ข้อเท็จจริงและข้อคิดเห็น" หรือ "การอ่านโน้มน้าวใจ" น้องๆ สามารถศึกษาเพิ่มเติมได้ในบทถัดไปของส่วนทักษะการอ่านนะจ๊ะ)