หลักสูตรไวยากรณ์ N2 ส่วนที่ 2: もの・こと, คำเชื่อมเชิงทางการ และสำนวนภาษาเขียน
ส่วนที่ B จะช่วยให้รายการไวยากรณ์ระดับ N2 สมบูรณ์ยิ่งขึ้นด้วยหัวใจสำคัญทางปรัชญาของระดับนี้ ได้แก่ ตระกูล もの และ こと (ความหมายนับสิบที่ซ่อนอยู่ภายใต้คำนามสองคำนี้), คำเชื่อมด้วย に/を ที่ใช้ในเอกสารทางการ, สำนวนแสดงทัศนะ, การลำดับเน้นความสำคัญ และสำนวนปฏิเสธในภาษาเขียน (ぬ, まい) รวมถึงเทคนิคการทำโจทย์แบบเติมคำในช่องว่าง (Star-question) ของ N2 ถ้าส่วน A คือการโต้แย้ง ส่วน B ก็คือการปราศรัยครับ
1. ตระกูล もの (หนึ่งคำนาม เจ็ดหน้าที่)
| รูปแบบ | หน้าที่ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| 〜ものだ ① | ความจริงทั่วไป | 人は誰でも間違えるものだ。 |
| 〜ものだ ② | ความหลัง (เคยทำ...) | 昔よくこの川で泳いだものだ。 |
| 〜ものだ ③ | อุทาน (แสดงความรู้สึก) | 月日のたつのは早いものだ。 |
| 〜ものではない | ไม่ควรทำ | 人の悪口を言うものではない。 |
| 〜ものだから／〜もの（もん） | เพราะ (แก้ตัว) | 道が混んでいたものだから、遅れた。 |
| 〜ものか | ไม่ทำเด็ดขาด! (เชิงปฏิเสธหนักแน่น) | 二度とあんな店に行くものか。 |
| 〜ものがある | มีความรู้สึก ~ แฝงอยู่ | 彼の演奏には心を打つものがある。 |
| 〜というものだ | นี่แหละคือ ~ (นิยาม) | 助け合うのが友情というものだ。 |
| 〜というものではない | ไม่จำเป็นต้องเป็นแบบนั้นเสมอไป | 安ければいいというものではない。 |
| 〜たいものだ／てほしいものだ | ความปรารถนาอย่างแรงกล้า | 一度は富士山に登ってみたいものだ。 |
สามใบหน้าของ ものだ เป็นจุดที่ข้อสอบชอบนำมาหลอก: กาลเวลา (Tense) เป็นตัวตัดสิน — รูปธรรมดา (Non-past) = ความจริง (間違えるものだ), รูป た = ความหลัง (泳いだものだ), คำคุณศัพท์แสดงอารมณ์ = อุทาน (早いものだ) ให้สังเกตช่วงเวลาและอารมณ์ของประโยคให้ดีครับ
2. ตระกูล こと
| รูปแบบ | หน้าที่ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| 〜ことだ | คำแนะนำ (ทำ/ไม่ควรทำ) | 痩せたいなら、毎日運動することだ。 |
| 〜ことか | มากเหลือเกิน! (อุทาน) | どんなに待っていたことか。 |
| 〜ことに（は） | น่า (ประหลาดใจ/ดีใจ)... | 驚いたことに、犯人は彼だった。 |
| 〜ことなく | โดยไม่เคย (ภาษาทางการ) | 一日も休むことなく働き続けた。 |
| 〜ことだから | เพราะเป็น (คนคนนั้น) เลยรู้ว่า | 真面目な彼のことだから、時間通りに来るだろう。 |
| 〜ことだし | เพราะว่าเป็นแบบนี้ (ในบรรดาเหตุผลต่างๆ) | 雨も止んだことだし、出かけよう。 |
| 〜こととなると | ถ้าพูดถึงเรื่อง ~ (คนจะเปลี่ยนไป) | 娘のこととなると、彼は人が変わる。 |
| 〜ことにはならない | ไม่ได้หมายความว่า... | 謝れば済むということにはならない。 |
| 〜ないことには | ถ้าไม่...ก็ (ทบทวนจากส่วน A) | 見ないことには判断できない。 |
3. โอกาสทางการ: ชุดคำเชื่อม に
| รูปแบบ | ความหมาย + ระดับภาษา | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| 〜に際して | ในโอกาส (พิธีการ) | ご利用に際して、身分証をご提示ください。 |
| 〜にあたって／にあたり | ณ ช่วงเวลาสำคัญ | 開会にあたって、ご挨拶申し上げます。 |
| 〜に先立って | ก่อนที่จะ (ทางการ) | 公開に先立って、試写会が行われた。 |
| 〜に応じて | ตามสัดส่วน/ตอบสนองต่อ | 収入に応じて、税額が決まる。 |
| 〜に応えて | ตอบรับ (ความหวัง/เสียงเชียร์) | 声援に応えて、もう一曲歌った。 |
| 〜に沿って | ตาม (นโยบาย/แผน) | 会社の方針に沿って計画を立てた。 |
| 〜に基づいて | อ้างอิงจาก (ข้อมูล/ข้อเท็จจริง) | 事実に基づいて作られた映画。 |
| 〜に伴って | มาพร้อมกับ (การเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่) | 経済成長に伴って、環境問題も深刻化した。 |
| 〜に加えて | นอกจากนี้/ยิ่งไปกว่านั้น | 強風に加えて、雨も激しくなった。 |
| 〜にわたって | กินระยะเวลา/ทั่วทั้ง | 工事は10年にわたって続けられた。 |
| 〜に限り／に限って／に限らず | จำกัดเฉพาะ (เรื่องดี) / ดันเป็น... (เรื่องซวย) / ไม่จำกัดแค่ | 先着100名様に限り／急いでいる時に限って、タクシーが来ない／週末に限らず |
| 〜に他ならない | ไม่ใช่เรื่องอื่นนอกจาก... (เน้นย้ำ) | 成功は努力の結果に他ならない。 |
| 〜に相違ない | ไม่ผิดแน่ (การตัดสินอย่างทางการ) | この筆跡は彼のものに相違ない。 |
| 〜に決まっている | เห็นได้ชัดว่า... (การตัดสินแบบกันเอง) | 嘘に決まっている。 |
| 〜につき | เนื่องจาก (ประกาศ) / ต่อ (หน่วย) | 改装中につき、休業いたします。 |
| 〜のもとで | ภายใต้ (การดูแล/คำแนะนำ) | 教授のもとで研究を続けている。 |
กลุ่มการคาดคะเนสามพี่น้องมีความต่างระดับภาษา: に違いない (ทั่วไป, N3) — に決まっている (ภาษาพูด, มั่นใจมาก) — に相違ない (ภาษาเขียน, การตัดสินเป็นทางการ) ทั้งหมดแสดงความมั่นใจเท่ากัน แต่ต้องเลือกใช้ให้ถูกตามระดับของประโยคครับ
ส่วน に限って นั้นควรฝึกแยกต่างหาก: 「急いでいる時に限ってタクシーが来ない」 — "ดันเป็นตอนที่รีบ..." (กฎของเมอร์ฟี); ในขณะที่ に限り = "เฉพาะ" (การจำกัดเชิงบวกในประกาศ), และ に限らず = "ไม่จำกัดแค่" รวมถึง 〜ない限り (ถ้าไม่...ก็...) จากส่วน A ทั้งหมดนี้เป็นหัวข้อที่ข้อสอบชอบมากครับ
4. ชุดคำเชื่อม を
| รูปแบบ | ความหมาย | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| 〜をめぐって | เกี่ยวกับ (การโต้แย้ง) | 遺産をめぐって、兄弟が争っている。 |
| 〜を問わず | ไม่ว่าจะเป็น | 経験の有無を問わず、応募できます。 |
| 〜を契機に | ใช้เป็นจุดเปลี่ยน (ภาษาทางการของ きっかけ) | 結婚を契機に、郊外へ引っ越した。 |
| 〜をきっかけに（N3 review） | ถูกกระตุ้นโดย | 入院をきっかけに、たばこをやめた。 |
| 〜を頼りに | อาศัย...เป็นเครื่องนำทาง | 古い地図を頼りに、店を探した。 |
| 〜を除いて | ยกเว้น | 彼を除いて、全員が賛成した。 |
| 〜を抜きにして（は） | ตัด...ทิ้ง / ถ้าไม่มี...ก็...ไม่ได้ | 彼の協力を抜きにしては、成功はあり得なかった。 |
| 〜をはじめ（として） | เริ่มจาก... (เป็นตัวอย่างหลัก) | 社長をはじめ、社員全員が出席した。 |
| 〜をもとに（N3 review） | อ้างอิงจาก (วัตถุดิบ/ข้อมูล) | 実話をもとに作られた。 |
5. รูปแบบการแสดงทัศนะและหลักฐาน
| รูปแบบ | ความหมาย | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| 〜から言うと／から見ると／からすると | ตัดสินจาก / ในมุมมองของ | 私の経験から言うと、その計画は難しい。 |
| 〜からして | แค่ดูจาก (สัญญาณแรก) ก็รู้แล้ว | あの態度からして、反省していない。 |
| 〜にしたら／にすれば | ในมุมมองของ (คนคนนั้น) | 親にしたら、子供はいくつになっても心配だ。 |
| 〜にしては（N3 review） | สำหรับ...แล้ว (ถือว่า) | 初めてにしては、ずいぶん上手だ。 |
| 〜ところを見ると | ดูจากสิ่งที่เห็นแล้ว | 笑っているところを見ると、合格したのだろう。 |
| 〜かのように | ราวกับว่า (ในความจริงไม่ใช่) | 何も知らないかのように話していた。 |
| 〜と考えられる | คิดว่า (การสรุปความในเรียงความ) | 原因は整備不良だと考えられる。 |
| 〜の上では | ตาม (หลักการ/ตัวเลขบนหน้ากระดาษ) | 暦の上では春だが、まだ寒い。 |
| どうやら〜ようだ | ดูเหมือนว่า | どうやら風邪をひいたようだ。 |
| 〜とか（で） | เหตุผลที่ฟังมาจากคนอื่น | 事故があったとかで、電車が遅れている。 |
6. การลำดับเพื่อเน้นย้ำและระดับสุดขั้ว
| รูปแบบ | ความหมาย | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| 〜ばかりか | ไม่เพียงแต่...เท่านั้น (ยัง...) | 英語ばかりか、アラビア語まで話せる。 |
| 〜のみならず | ไม่เพียงแต่ (ภาษาเขียน) | 国内のみならず、海外でも有名だ。 |
| 〜はもとより | ...นั้นแน่นอนอยู่แล้ว (แม้แต่...) | 平日はもとより、週末も働いている。 |
| 〜どころか | ห่างไกลจาก... (ตรงกันข้ามเลย) | 漢字どころか、ひらがなも書けない。 |
| 〜どころではない | ไม่ใช่เวลา/ไม่ใช่สถานการณ์ที่จะทำ... | 仕事が山積みで、旅行どころではない。 |
| 〜やら〜やら | ทั้ง A ทั้ง B (วุ่นวาย) | 宿題やら家事やらで、目が回るほど忙しい。 |
| 〜といった | เช่น (การยกตัวอย่าง) | 寿司や天ぷらといった和食。 |
| 〜として〜ない | แม้แต่คนเดียวก็...ไม่... | 誰一人として賛成しなかった。 |
| 〜はさておき／はともかく | พักเรื่อง...ไว้ก่อน | 見た目はともかく、味は保証します。 |
| 〜ならまだしも | ถ้าเป็น...ก็พอทน แต่... | 一度ならまだしも、三度も遅刻するとは。 |
| 〜といったら | เมื่อพูดถึงความ... (อย่างเหลือล้น) | その時の嬉しさといったら、言葉にできないほどだった。 |
7. กลไกภาษาเขียนและวรรณกรรม
- 〜ぬ — รูปปฏิเสธแบบเขียนของ ない: 知らぬ間に眠ってしまった。（する→せぬ）
- 〜まい — จะไม่... / คงไม่...: 二度と酒は飲むまい。＋〜（よ）うか〜まいか (จะทำดีหรือไม่ทำดี): 行こうか行くまいか迷っている。
- 〜ようではないか — มา...กันเถอะ! (สำนวนปราศรัย): 力を合わせようではないか。
- 及び (และ, ทางกฎหมาย), のみ (เพียง), にて (ที่/โดย), より (จาก, แบบทางการ): 本社3階にて／10時より開始。
- 〜げ — ดูท่าทาง (อารมณ์): 寂しげな顔。
- 〜んじゃなかった — รู้อย่างนี้ไม่น่า... (เสียใจภายหลัง): あんなこと、言うんじゃなかった。
8. การประกอบประโยค (文の組み立て) ในระดับ N2 (5 รายการ)
โครงสร้างประโยคจะยาวและซับซ้อนขึ้น นี่คือวิธีอัปเกรดการทำข้อสอบของคุณ:
- กรอบประโยคหลายชิ้น: เช่น 〜を抜きにしては…ない, 〜ないことには…ない, 〜か〜ないかのうちに — โครงสร้างหนึ่งชุดอาจครอบคลุมหลายส่วน ให้หาท้ายประโยค (ない, うちに) แล้วไล่ประกอบย้อนกลับมา
- จุดเชื่อมคำนามเชิงทางการ: ส่วนประกอบอย่าง [ものの][ながらも][あまり] จะต้องเชื่อมกับสิ่งที่อยู่ "ข้างหน้า" — ให้แยกแยะก่อนว่าชิ้นส่วนนั้นๆ ต้องการอะไรต่อท้ายหรือต้องตามหลังอะไร
- ประกอบให้สมบูรณ์; สัญลักษณ์ ★ คือตำแหน่ง ไม่ใช่อารมณ์ความรู้สึก — ใช้กฎเดิมเหมือนสมัย N5 ที่ยังคงใช้ได้ตลอดกาลครับ
この薬は ＿＿ ＿★＿ ＿＿ ＿＿、眠くなることがある。
① 効く ② 反面 ③ よく ④ 副作用で
การประกอบ: よく(③) 効く(①) 反面(②) 副作用で(④) → ★ อยู่ตำแหน่งที่สอง → ★=効く（①）. กรอบ 反面 (ด้านหนึ่งเป็น A อีกด้านเป็น B) จะช่วยจัดระเบียบประโยคทั้งประโยคได้ทันทีที่มองออกครับ
สรุปและประเด็นสำคัญ
- ものだ มีสามใบหน้า (ความจริง/ความหลัง/อุทาน) ดูจากกาลเวลาและอารมณ์ของประโยค; ものか ใช้ปฏิเสธ, ものがある ใช้ชื่นชม, というものだ ใช้ให้คำนิยาม
- ตระกูล こと: ことだ แนะนำ, ことか อุทาน, ことなく ไม่เคยทำ (ทางการ), ことだから คาดคะเนจากนิสัย
- โอกาสทางการ: に際して/にあたって/に先立って; สัดส่วน に応じて/に伴って; อ้างอิง に基づいて/に沿って; กลุ่ม 限る (に限り/に限って/に限らず/ない限り).
- ชุด を: をめぐって ถกเถียง, を問わず ไม่เกี่ยง, を契機に จุดเปลี่ยน, を抜きにしては ขาด...ไม่ได้
- เน้นย้ำ: ばかりか/のみならず/はもとより (ระดับภาษาไล่ขึ้นไป); どころか พลิกความหมาย; やら〜やら สับสนวุ่นวาย
- ชุดภาษาเขียน: ぬ, まい, ようではないか, 及び/のみ/にて/より — จดจำให้ได้ทันทีเมื่อเห็นในข้อสอบอ่านและข้อสอบไวยากรณ์ในบทความ
ภาคผนวก: รูปแบบไวยากรณ์ที่เหลือในรายการสอบ
บทข้างต้นได้สอนไวยากรณ์ตามตระกูลเพื่อให้เป็นระบบแล้ว รายการด้านล่างนี้จะช่วยให้ครอบคลุมตามรายการทางการ: รวบรวมทุกรูปแบบที่เหลือซึ่งปรากฏในรายการ N2 มาพร้อมความหมายหลักและตัวอย่างที่สมจริง ให้ถือว่านี่เป็นรายการตรวจสอบรอบสุดท้าย อ่านผ่านๆ ในตอนนี้ แล้วกลับมาทวนก่อนสอบเพื่อยืนยันว่าคุณสามารถแปลทุกแถวได้ทันทีครับ
| รูปแบบ | ความหมาย | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| あるいは | หรือ; บางที | 電話、あるいはメールでご連絡ください。 |
| お〜願う | ขอร้องอย่างสุภาพ | 恐れ入りますが、しばらくお待ち願います。 |
| 恐らく | น่าจะ (ใช้คู่กับ だろう) | 恐らく明日は雨になるだろう。 |
| 〜限りでは | เท่าที่ (รู้/เห็น) | 私の知る限りでは、彼は独身だ。 |
| 〜ことだろう／ことでしょう | คงจะ...มากสินะ | 一人で子育てをして、さぞ大変だったことだろう。 |
| 幸いなことに | โชคดีที่ | 幸いなことに、けが人は一人もいなかった。 |
| 次第に | ทีละน้อย | 空が次第に明るくなってきた。 |
| 少しも〜ない | ไม่...เลยแม้แต่นิดเดียว | 少しも寒くありません。 |
| 〜せいか | อาจเป็นเพราะ (เหตุผลเชิงลบ) | 年のせいか、最近疲れやすい。 |
| 〜だけ（のことを）は | ทำเท่าที่ทำได้เต็มที่แล้ว | やるだけのことはやった。あとは運だ。 |
| 〜たまえ | จง... (คำสั่งจากผู้ใหญ่ถึงผู้น้อย) | まあ、そこに座りたまえ。 |
| ちっとも〜ない | ไม่...เลย (ภาษาพูด) | この本はちっとも面白くない。 |
| 〜て当然だ | เป็นธรรมดาที่ | あんなことを言われたら、怒って当然だ。 |
| 〜ということは | นั่นหมายความว่า | 電気が消えている。ということは、留守だろう。 |
| 〜というか〜というか | จะเรียกว่า A หรือ B ดีนะ | 親切というかお節介というか、彼は世話好きだ。 |
| 〜というふうに | ในลักษณะที่ว่า | 月曜は英語、火曜は数学というふうに決めて勉強した。 |
| 〜というものは | (ความจริงทั่วไปของ) | 時間というものは、あっという間に過ぎるものだ。 |
| 〜ないでもない | ก็...อยู่เหมือนกัน (ไม่ได้ปฏิเสธสิ้นเชิง) | 君の気持ちは分からないでもない。 |
| 〜ないものか／ないものだろうか | พอจะมีวิธี...บ้างไหมนะ | 何とかこの渋滞を避けられないものか。 |
| 〜中を | ท่ามกลาง (สถานการณ์ที่ลำบาก) | お忙しい中を、お越しいただき恐縮です。 |
| 〜なんて | เรื่องอย่าง... (ดูถูก/ประหลาดใจ) | 彼が犯人だなんて、信じられない。 |
| 〜に関わる | เกี่ยวข้องกับ (เรื่องสำคัญ) | これは会社の信用に関わる問題だ。 |
| 〜にしろ〜にしろ／にせよ〜にせよ | ไม่ว่าจะเป็น A หรือ B ก็... | 肉にしろ魚にしろ、新鮮さが一番だ。 |
| 〜に向かって | มุ่งหน้าไปทาง | 船は港に向かって進んだ。 |
| 〜のももっともだ | ก็ไม่แปลกที่... / เป็นธรรมดาที่... | 彼が怒るのももっともだ。 |
| 再び | อีกครั้ง (ทางการ) | 再び同じ過ちを繰り返してはならない。 |
| 全く〜ない | ไม่...โดยสิ้นเชิง | そんな話は全く聞いていない。 |
| 〜（が）ままに | ตามที่... / ปล่อยไปตาม... | 足の向くままに、旅を続けた。 |
| 〜もかまわず | โดยไม่สนใจ... | 人目もかまわず、彼女は大声で泣いた。 |
| よほど／よっぽど | ค่อนข้างมาก; คงจะ...แน่ๆ | よほど疲れていたのか、彼はすぐ眠ってしまった。 |