文脈規定 — Contextually-defined Expressions

N4 文脈規定: Eight Blanks, Growing Vocabulary

問題3（8 items）มีการขยายขอบเขตจากระดับ N5 โดยมีคำศัพท์ใหม่ของ N4 เพิ่มเข้ามาประมาณ 670 คำ และหมวดหมู่ที่ใช้ทดสอบจะเปลี่ยนไปเน้นที่ คำนามที่ตามด้วย する, คำกริยาวิเศษณ์, คู่คำกริยาอกรรม-สกรรม (transitivity pairs) และคำที่มักใช้คู่กันในชีวิตประจำวัน ตัวอย่างจากข้อสอบจริง เช่น スーパーでもらった（　）→ レシート (ใบเสร็จ) ซึ่งเป็นคำนามในชีวิตประจำวันที่ถูกนิยามด้วยบริบทแวดล้อมเท่านั้น บทนี้จะช่วยจัดระเบียบกองทัพคำศัพท์ N4 และคำที่ใช้คู่กันให้คุณ

1. กองทัพคำนามในชีวิตประจำวัน

คำนามระดับ N4 มักจะรวมกลุ่มกันตามสถานการณ์ในชีวิตประจำวัน ลองเรียนรู้ไปพร้อมกับฉากสถานการณ์เหล่านี้ดูนะ:

2. กองทัพคำนามที่ตามด้วย する

ชุดคำศัพท์ระดับ N4 กับคำที่มักนำมาใช้คู่กันอย่างเป็นธรรมชาติ:

• 連絡する (ติดต่อ — กับเพื่อน), 返事する (ตอบกลับ), 相談する (ปรึกษา — กับอาจารย์), 質問する (ถาม), 説明する (อธิบาย), 紹介する (แนะนำเพื่อน), 招待する (เชิญไปงานปาร์ตี้), 案内する (นำทาง/พาเที่ยวในเมือง)
• 予約する (จองที่นั่ง/โรงแรม), 注文する (สั่งอาหาร), 用意する／準備する (เตรียม), 練習する (ฝึกซ้อม), 復習する・予習する (ทบทวน/เตรียมบทเรียน), 遅刻する (ไปสายที่โรงเรียน), 出席する⇄欠席する (เข้าเรียน/ขาดเรียน), 見学する (ทัศนศึกษาโรงงาน), 見物する (ชมงานเทศกาล)
• 入院する⇄退院する (เข้าโรงพยาบาล/ออกจากโรงพยาบาล), けがをする (บาดเจ็บ), 熱を出す (มีไข้) — ชุดคำศัพท์สุขภาพ; 故障する (เครื่องจักรเสีย! — ใช้คำช่วย が ไม่ใช่ を)

คู่คำที่มักปรากฏเป็นตัวเลือกใกล้เคียงกัน: 見学 vs 見物 (ทัศนศึกษาเพื่อการเรียนรู้ vs การไปเที่ยวชมเพื่อความเพลิดเพลิน), 用意 vs 支度 (แปลว่า "เตรียม" ทั้งคู่ แต่ 支度 มักใช้กับเรื่องอาหารหรือการแต่งตัวเตรียมออกไปข้างนอก), 連絡 vs 返事 (เริ่มติดต่อไปก่อน vs ตอบกลับ), 出席 vs 参加 (เข้าร่วมในฐานะทางการ vs เข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรม).

3. กองทัพคำกริยาวิเศษณ์

คำที่มักสับสนและต้องเลือกเติม: やっと／とうとう (แปลว่า "ในที่สุด" ทั้งคู่; やっと = โล่งใจหลังจากผ่านความยากลำบากมาได้, とうとう ใช้ครอบคลุมไปถึงผลลัพธ์ที่ไม่ดีด้วย: とうとう雨が降り出した), ぜひ／きっと／かならず (ぜひ ใช้กับคำเชิญชวนหรือความต้องการ, きっと ใช้กับการคาดเดาของผู้พูด, かならず ใช้กับสิ่งที่ต้องทำอย่างแน่นอน), たいてい／たまに (ปกติ/โดยทั่วไป vs นานๆ ครั้ง — สเกลความถี่), そろそろ／もうすぐ (ได้เวลาต้องทำแล้ว vs อีกไม่นานมันจะมาถึง).

4. ความเป็นอกรรมและสกรรมในคำศัพท์

คำกริยาที่เป็นคู่กันกลับมาในรูปแบบคำศัพท์อีกครั้ง ตัวช่วยในประโยคจะเป็นตัวกำหนดคำตอบ: （電気が）つく／（電気を）つける, （ドアが）閉まる／閉める, （財布が）見つかる／見つける, （パソコンが）故障する・壊れる／壊す หากตัวเลือกมีทั้งสองคำ ให้ดูที่ が หรือ を ก่อนตัดสินใจเสมอ

5. คำศัพท์คาตาคานะที่พบบ่อย

アルバイト (งานพาร์ทไทม์), プレゼント (ของขวัญ), レポート (รายงาน), テキスト (ตำรา/บทเรียน), サービス (บริการ), チケット (ตั๋ว), スーツ (ชุดสูท), パーティー (งานปาร์ตี้), コンサート (คอนเสิร์ต), アナウンス (การประกาศ) สังเกตว่า アルバイト ในภาษาญี่ปุ่นมีความหมายจำกัดไว้แค่ "งานพาร์ทไทม์" เท่านั้น เป็นความหมายที่ต่างจากภาษาอังกฤษ (False Friend) ซึ่งผู้ตั้งโจทย์ชอบนำมาออกข้อสอบ

6. ตัวอย่างการทำโจทย์

スーパーで もらった（　）を 見て、いくら つかったか しらべた。
① レシート ② メニュー ③ ポスター ④ カタログ → ①: ถูกกำหนดโดยบริบท ("ตรวจสอบว่าใช้เงินไปเท่าไหร่") — รูปแบบนี้คือแนวข้อสอบจริง

父は 出張で るすです。あさって（　）よていです。
① 出発する ② もどる ③ 出かける ④ ひっこす → ②: ไม่อยู่เพราะไปดูงาน → ดังนั้น "จะกลับ" ในอีกสองวันข้างหน้า

この 薬を のんだら、（　）よく なりました。
① だんだん ② なかなか ③ ぜんぜん ④ そろそろ → ①: ประโยคลงท้ายด้วยรูปบอกเล่าจึงตัด ②③ ออก; การค่อยๆ ดีขึ้นใช้ だんだん

รายการตรวจสอบกลยุทธ์

• ระบุประเภทของตัวเลือก (เป็นคำนาม? คำกริยา する? หรือคำกริยาวิเศษณ์?) แล้วดึงความแตกต่างของคำในกลุ่มนั้นออกมา
• เช็คความเป็นปฏิเสธ (Polarity) ก่อนสำหรับคำกริยาวิเศษณ์ (ちっとも・ぜんぜん・けっして ต้องตามด้วย ない; なかなか จะตามด้วย ない ก็ต่อเมื่อแปลว่า "ไม่ค่อย..." ถ้าใช้กับประโยคบอกเล่าจะแปลว่า "ค่อนข้าง...")
• ดูตัวช่วย (Particle) ก่อนสำหรับคำกริยา (ถ้าเป็น が → เป็นคำกริยาอกรรม)
• ใช้ตรรกะสถานการณ์สำหรับคำนาม: สถานการณ์นี้มักจะเกิดวัตถุชิ้นไหนออกมา? (ซูเปอร์มาร์เก็ต → ใบเสร็จ)

สรุป & ประเด็นสำคัญ

• N4 文脈規定 = มีโจทย์ 8 ข้อ เกี่ยวกับคำนามในชีวิตประจำวัน, คำกริยา する, คำกริยาวิเศษณ์, คู่คำกริยาอกรรม-สกรรม, และคำศัพท์คาตาคานะ
• คำนามอิงตามฉากเหตุการณ์มักมาคู่กับคำกริยาเฉพาะ: レシートをもらう, ごみを出す, 都合がいい, 興味がある
• คำกริยา する ที่คล้ายกัน: 見学/見物, 用意/支度, 出席/参加 — แยกด้วยประโยคเปรียบเทียบคำละประโยค
• คำกริยาวิเศษณ์เป็นกลุ่ม: やっと/とうとう, ぜひ/きっと/かならず, たいてい/たまに; คู่ปฏิเสธ なかなか〜ない
• คำกริยาที่เป็นคู่กัน ให้ตัดสินจากตัวช่วย; คำคาตาคานะมักมีความหมายเฉพาะแบบญี่ปุ่น (アルバイト)

ภาคผนวก: รายการคำศัพท์ N4 ฉบับสมบูรณ์ — คำกริยาและคำนาม

รายการคำศัพท์อ้างอิงฉบับสมบูรณ์สำหรับระดับนี้ (ส่วนที่ 1: คำกริยาและคำนาม) ให้ทบทวนวันละหนึ่งกลุ่ม คำไหนที่คุณเคยเจอในบทก่อนหน้านี้แล้วถือว่าเป็นการทบทวนไปในตัว

การเคลื่อนไหว

• 通る（とおる）— ผ่าน, ทะลุผ่าน [G]
• 通う（かよう）— ไปกลับ (เช่น โรงเรียน/ที่ทำงาน) [G]
• 過ぎる（すぎる）— ผ่าน, เกิน [I]
• 寄る（よる）— แวะ [G]
• 進む（すすむ）— ก้าวหน้า, ดำเนินไป [G]
• 向かう（むかう）— มุ่งหน้าไปยัง [G]
• 戻る（もどる）— กลับมา [G]
• 運ぶ（はこぶ）— ขนย้าย [G]
• 急ぐ（いそぐ）— รีบ [G]
• 引っ越す（ひっこす）— ย้ายบ้าน [G]
• 移る（うつる）— ย้าย (ตำแหน่ง/ที่อยู่) [G]
• 滑る（すべる）— ลื่น [G]
• 下りる（おりる）— ลง [I]
• 逃げる（にげる）— หนี [I]
• 上がる（あがる）— สูงขึ้น, ขึ้นไป [G]
• 込む（こむ）— แออัด [G]
• 間に合う（まにあう）— ทันเวลา [G]
• 乗り換える（のりかえる）— เปลี่ยนรถ/เปลี่ยนสาย [I]

ชีวิตประจำวันและการกระทำ

• 踏む（ふむ）— เหยียบ [G]
• 盗む（ぬすむ）— ขโมย [G]
• 拾う（ひろう）— เก็บขึ้นมา, พบ [G]
• 打つ（うつ）— ตี, พิมพ์ [G]
• 釣る（つる）— ตกปลา [G]
• 払う（はらう）— จ่ายเงิน [G]
• 探す（さがす）— ค้นหา [G]
• 泊まる（とまる）— พักค้างคืน [G]
• 騒ぐ（さわぐ）— ส่งเสียงดัง [G]
• 噛む（かむ）— กัด, เคี้ยว [G]
• 触る（さわる）— แตะ, สัมผัส [G]
• 包む（つつむ）— ห่อ [G]
• 塗る（ぬる）— ทา [G]
• 踊る（おどる）— เต้นรำ [G]
• 眠る（ねむる）— นอนหลับ [G]
• 起こす（おこす）— ปลุก [G]
• 足す（たす）— บวก, เพิ่ม [G]
• 行う（おこなう）— ดำเนินการ, จัดขึ้น [G]
• 送る（おくる）— ส่ง; ไปส่ง [G]
• 飾る（かざる）— ประดับตกแต่ง [G]
• 写す（うつす）— คัดลอก; ถ่ายรูป [G]
• 頑張る（がんばる）— พยายามเต็มที่ [G]
• 手伝う（てつだう）— ช่วยเหลือ [G]
• 勝つ（かつ）— ชนะ [G]
• 負ける（まける）— แพ้ [I]
• 捨てる（すてる）— ทิ้ง [I]
• 届ける（とどける）— นำส่ง [I]
• 漬ける（つける）— แช่, ดอง [I]
• 片付ける（かたづける）— เก็บกวาด [I]
• 取り替える（とりかえる）— แลกเปลี่ยน, เปลี่ยนอันใหม่ [I]
• 植える（うえる）— ปลูก [I]
• 建てる（たてる）— สร้าง [I]
• 立てる（たてる）— ทำให้ตั้งขึ้น [I]
• 育てる（そだてる）— เลี้ยงดู [I]
• 投げる（なげる）— ขว้าง [I]
• 捕まえる（つかまえる）— จับ [I]
• いじめる（いじめる）— กลั่นแกล้ง [I]
• 受ける（うける）— สอบ; ได้รับ [I]
• 間違える（まちがえる）— ทำผิดพลาด [I]
• 始める（はじめる）— เริ่ม [I]
• 楽しむ（たのしむ）— สนุกสนาน [G]
• 役に立つ（やくにたつ）— เป็นประโยชน์ [G]

ความคิดและอารมณ์

• 思う（おもう）— คิด [G]
• 考える（かんがえる）— คิดทบทวน, พิจารณา [I]
• 思い出す（おもいだす）— นึกออก, จำได้ [G]
• 比べる（くらべる）— เปรียบเทียบ [I]
• 調べる（しらべる）— ตรวจสอบ, ค้นหา [I]
• 選ぶ（えらぶ）— เลือก [G]
• 泣く（なく）— ร้องไห้ [G]
• 笑う（わらう）— หัวเราะ, ยิ้ม [G]
• 怒る（おこる）— โกรธ; ดุ [G]
• 喜ぶ（よろこぶ）— ดีใจ [G]
• 驚く（おどろく）— ประหลาดใจ [G]
• 祈る（いのる）— อธิษฐาน [G]
• 構う（かまう）— ใส่ใจ, แคร์ [G]

การสื่อสารและสังคม

• 謝る（あやまる）— ขอโทษ [G]
• 褒める（ほめる）— ชมเชย [I]
• 叱る（しかる）— ดุ [G]
• 知らせる（しらせる）— แจ้งให้ทราบ [I]
• 伝える（つたえる）— บอกต่อ, สื่อสาร [I]
• 尋ねる（たずねる）— สอบถาม [I]
• 訪ねる（たずねる）— เยี่ยมเยียน [I]
• うかがう（うかがう）— ถาม (คำสุภาพ) [G]
• 迎える（むかえる）— ต้อนรับ [I]
• 連れる（つれる）— พา (คน) ไปด้วย [I]
• 別れる（わかれる）— จากกัน, แยกทาง [I]

การเปลี่ยนแปลงและสถานะ

• 生きる（いきる）— มีชีวิต [I]
• 済む（すむ）— จบ, เสร็จสิ้น [G]
• 残る（のこる）— หลงเหลือ [G]
• 増える（ふえる）— เพิ่มขึ้น [I]
• 太る（ふとる）— อ้วนขึ้น [G]
• 痩せる（やせる）— ผอมลง [I]
• 冷える（ひえる）— เย็นลง [I]
• 乾く（かわく）— แห้ง [G]
• 濡れる（ぬれる）— เปียก [I]
• 汚れる（よごれる）— สกปรก [I]
• 倒れる（たおれる）— ล้มลง [I]
• 揺れる（ゆれる）— สั่น, ไกว [I]
• 割れる（われる）— แตก [I]
• 治る（なおる）— หายจากอาการป่วย [G]
• 亡くなる（なくなる）— เสียชีวิต [G]
• 無くなる（なくなる）— หายไป, หมดไป [G]
• 暮れる（くれる）— มืดค่ำ, สิ้นสุดลง [I]
• 光る（ひかる）— ส่องแสง [G]
• 鳴る（なる）— ส่งเสียง [G]
• 点く（つく）— ติด, สว่าง [G]
• 空く（あく）— ว่างเปล่า [G]
• 空く（すく）— โล่ง, ไม่แออัด [G]
• 開く（ひらく）— เปิด; จัดงาน [G]
• 聞こえる（きこえる）— ได้ยิน [I]
• 見える（みえる）— มองเห็น; มา (คำยกย่อง) [I]
• 動く（うごく）— เคลื่อนไหว [G]
• 足りる（たりる）— เพียงพอ [I]
• 合う（あう）— พอดี [G]
• 遅れる（おくれる）— สาย [I]
• 慣れる（なれる）— ชิน [I]
• 似る（にる）— เหมือน [I]

คู่คำกริยาสกรรม-อกรรม (ระดับ N4 ทั้งหมด)

• 折る（おる）— หัก, พับ [G]
• 折れる（おれる）— หัก, ยอมแพ้ [I]
• 焼く（やく）— ย่าง, เผา [G]
• 焼ける（やける）— ไหม้, ย่างสุก [I]
• 沸かす（わかす）— ต้ม (น้ำ) [G]
• 沸く（わく）— เดือด [G]
• 壊す（こわす）— ทำพัง [G]
• 壊れる（こわれる）— พัง [I]
• 直す（なおす）— แก้ไข, ซ่อม [G]
• 直る（なおる）— ซ่อมแซมเรียบร้อย [G]
• 落とす（おとす）— ทำตก, ทำหาย [G]
• 落ちる（おちる）— ตก [I]
• 見つける（みつける）— หาพบ [I]
• 見つかる（みつかる）— ถูกพบ [G]
• 集める（あつめる）— รวบรวม [I]
• 集まる（あつまる）— มารวมตัวกัน [G]
• 決める（きめる）— ตัดสินใจ [I]
• 決まる（きまる）— ถูกตัดสิน [G]
• 変える（かえる）— เปลี่ยน [I]
• 変わる（かわる）— เปลี่ยนแปลง [G]
• 続ける（つづける）— ทำต่อเนื่อง [I]
• 続く（つづく）— ดำเนินต่อไป [G]
• 下げる（さげる）— ลด, ห้อยลง [I]
• 下がる（さがる）— ลดลง [G]
• 止める（とめる）— หยุด [I]
• 止める（やめる）— เลิกทำ [I]
• 止む（やむ）— หยุด (ฝน) [G]
• 回る／回す（まわる・まわす）— หมุนรอบ (อกรรม) / หมุน (สกรรม) [G]

การให้และการรับ

• あげる（あげる）— ให้ [I]
• もらう（もらう）— รับ [G]
• くれる（くれる）— ให้ (แก่ฉัน) [I]
• くださる（くださる）— ให้ (คำยกย่อง) [G]
• 差し上げる（さしあげる）— ให้ (คำถ่อมตัว) [I]
• 頂く（いただく）— รับ; กิน/ดื่ม (คำถ่อมตัว) [G]

คำกริยารูปยกย่องและถ่อมตัว (เคโกะ)

• いらっしゃる（いらっしゃる）— ไป, มา, อยู่ (ยกย่อง) [G]
• おいでになる（おいでになる）— ไป, มา, อยู่ (ยกย่อง)
• おっしゃる（おっしゃる）— พูด (ยกย่อง) [G]
• 召し上がる（めしあがる）— กิน, ดื่ม (ยกย่อง) [G]
• ご覧になる（ごらんになる）— ดู (ยกย่อง)
• なさる（なさる）— ทำ (ยกย่อง) [G]
• 致す（いたす）— ทำ (ถ่อมตัว) [G]
• 申す（もうす）— พูด (ถ่อมตัว) [G]
• 申し上げる（もうしあげる）— พูด, บอก (ถ่อมตัว) [I]
• 伺う（うかがう）— ไป, มา, ถาม (ถ่อมตัว) [G]
• 参る（まいる）— ไป, มา (ถ่อมตัว) [G]
• おる（おる）— อยู่ (ถ่อมตัว) [G]
• 拝見する（はいけんする）— ดู (ถ่อมตัว)
• ～ございます（～ございます）— มี, เป็น, อยู่ (สุภาพ)

คำกริยา する — ชีวิตประจำวัน

• 運動する（うんどうする）— ออกกำลังกาย
• 食事する（しょくじする）— รับประทานอาหาร
• 生活する（せいかつする）— ใช้ชีวิต
• 準備する（じゅんびする）— เตรียม
• 支度する（したくする）— เตรียมตัว
• 運転する（うんてんする）— ขับรถ
• けんかする（けんかする）— ทะเลาะ
• けがする（けがする）— บาดเจ็บ
• 心配する（しんぱいする）— กังวล
• びっくりする（びっくりする）— ตกใจ
• チェックする（チェックする）— ตรวจสอบ
• 故障する（こしょうする）— เสีย

คำกริยา する — สังคมและการสื่อสาร

• 挨拶する（あいさつする）— ทักทาย
• 案内する（あんないする）— แนะนำ, พาเที่ยว
• 招待する（しょうたいする）— เชิญ
• 相談する（そうだんする）— ปรึกษา
• 遠慮する（えんりょする）— เกรงใจ
• 承知する（しょうちする）— ยอมรับ, เข้าใจ (ทางการ)
• 世話する（せわする）— ดูแล

คำกริยา する — โรงเรียน งาน และเศรษฐกิจ

• 出席する（しゅっせきする）— เข้าร่วม
• 入学する（にゅうがくする）— เข้าศึกษา
• 計画する（けいかくする）— วางแผน
• 経験する（けいけんする）— ประสบการณ์
• 生産する（せいさんする）— ผลิต
• 輸出する（ゆしゅつする）— ส่งออก
• 放送する（ほうそうする）— ออกอากาศ

คำกริยา する — สุขภาพและการเดินทาง

• 入院する（にゅういんする）— เข้าโรงพยาบาล
• 退院する（たいいんする）— ออกจากโรงพยาบาล
• 出発する（しゅっぱつする）— ออกเดินทาง