คอร์สไวยากรณ์ระดับ N5 ตอนที่ 1: คำช่วย ประโยค และตัวเลือก
ยินดีต้อนรับสู่แคตตาล็อกไวยากรณ์ N5! รายการไวยากรณ์ฉบับสมบูรณ์สำหรับสอบ N5 มีทั้งหมดประมาณ 86 หัวข้อ บทนี้และบทถัดไปจะแบ่งเนื้อหาออกเป็นสองส่วนเพื่อให้เรียนรู้ได้ง่าย: ส่วนนี้คือ Part A — ระบบคำช่วย, โครงสร้างประโยคคำนาม, การเปรียบเทียบ, ความต้องการ และการเสนอความช่วยเหลือ (ประมาณ 40 หัวข้อ); ส่วนใน 文の文法2 จะเป็น Part B — ทุกอย่างที่สร้างขึ้นจากรูปกริยา (รูป て, รูป ない, รูป た, รูปธรรมดา) รวมถึงเทคนิคการเรียงประโยค
ข้อสอบทดสอบเรื่องนี้อย่างไร: 問題1 (การตัดสินใจเลือกรูปแบบไวยากรณ์, 9 ข้อ) จะให้ประโยคที่มีช่องว่างมาพร้อมตัวเลือกไวยากรณ์ 4 ข้อ — ซึ่งมักจะเป็นคำช่วยหรือคำลงท้ายที่ใกล้เคียงกัน ทุกหัวข้อด้านล่างนี้จะนำเสนอในรูปแบบที่ข้อสอบมักใช้เปรียบเทียบ คุณอาจทราบพื้นฐานมาบ้างแล้วจากภาษาญี่ปุ่นเบื้องต้น ตอนนี้เราจะมาเจาะลึกในระดับข้อสอบกัน
1. ตระกูลคำกริยานุเคราะห์ (ประโยคนามและคำคุณศัพท์ な)
| รูปแบบ | ความหมาย | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| だ／です | คือ/เป็น (ธรรมดา / สุภาพ) | わたしは学生です。／これは本だ。 |
| じゃない／ではない（＋です） | ไม่ใช่ | それはわたしのかばんじゃないです。 |
| でした／じゃありませんでした | เคยเป็น/ไม่เคยเป็น (อดีต) | きのうは休みでした。 |
| か | ตัวบ่งชี้คำถาม | あの人はだれですか。 |
| ～か～（か） | A หรือ B | コーヒーか紅茶か、どちらがいいですか。 |
| ～んです／～のです | การอธิบาย "คือว่า..." | 頭が痛いんです。（อธิบายว่าทำไมถึงดูไม่สบาย） |
～んです เป็นสิ่งที่ผู้เริ่มต้นมักใช้ไม่ค่อยคล่อง: มันใช้ห่อหุ้มประโยคเพื่อเป็นการอธิบายหรือให้ข้อมูลเสริม เช่น どうしたんですか (เกิดอะไรขึ้นเหรอ?) → バスが来なかったんです (คือว่ารถเมล์มันไม่มาน่ะ) ในข้อสอบ หากในประโยคมีคำถามที่ขึ้นต้นด้วย どうして นั่นเป็นสัญญาณชัดเจนว่า 〜んです น่าจะเป็นคำตอบในช่องว่าง
2. ระบบคำช่วย — เจาะลึกระดับข้อสอบ
คุณรู้งานหลักของคำช่วยแต่ละตัวจากภาษาญี่ปุ่นเบื้องต้นแล้ว แต่ 問題1 จะทดสอบ ความแตกต่างเล็กๆ น้อยๆ ของพวกมัน:
| คำช่วย | หน้าที่ที่ข้อสอบทดสอบ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| は | หัวข้อประโยค; การเปรียบเทียบ; ใช้หลังปฏิเสธ | 魚は好きですが、肉は食べません。 |
| が | ประธานของการมีอยู่/คำบรรยาย; ประธานของคำถาม; ความชอบ/ทักษะ; "แต่" (เชื่อมประโยค) | だれが来ましたか。／すみませんが、今何時ですか。 |
| を | กรรมตรง; สถานที่ที่ออกจากหรือผ่านไป | パンを食べます。／７時にうちを出ます。／公園を散歩します。 |
| に | เวลา; จุดหมายปลายทาง; สถานที่ที่มีอยู่; ผู้รับ; ต่อหน่วย | ７時に起きます。／東京に住んでいます。／週に三回泳ぎます。 |
| へ | ทิศทาง (ใช้แทน に ที่เป็นจุดหมายปลายทางได้) | 来月国へ帰ります。 |
| で | สถานที่ทำกิจกรรม; วิธีการ; ยอดรวม/ขีดจำกัด | 図書館で勉強します。／バスで行きます。／三つで五百円です。 |
| と | "และ" (แบบครบถ้วน); "กับ" | 父と母／友だちと行きます。 |
| や（～など） | "และ" (แบบไม่ครบถ้วน เช่น... เป็นต้น) | 机の上に本やペン（など）があります。 |
| の | ความเป็นเจ้าของ; คุณลักษณะ; สรรพนามแทนคำนาม "อันนั้น" | 日本語の先生／小さいのをください。 |
| も | ก็...ด้วย; (กับตัวเลข) มากถึง; ไม่ทั้งสองอย่าง (+ปฏิเสธ) | 弟も学生です。／十時間も寝ました。 |
| から | จาก (สถานที่/เวลา); เพราะว่า | 九時から五時まで働きます。／忙しいですから、行きません。 |
| まで | จนกระทั่ง, ถึง | 駅まで歩きます。 |
| だけ | เพียงแค่ | 朝はコーヒーだけ飲みます。 |
| ぐらい／くらい | ประมาณ (จำนวน/ระยะเวลา) | 駅まで十分ぐらいかかります。 |
| ね／よ／なあ | การเห็นด้วย / ข้อมูลใหม่ / อุทาน | いい天気ですね。／おいしいですよ。／きれいだなあ。 |
สามคู่ที่ข้อสอบชอบนำมาเปรียบเทียบเสมอ
- に vs で (สถานที่): กริยาที่แสดงการมีอยู่ใช้ に (います・あります・住んでいます), กริยาที่แสดงการกระทำใช้ で เช่น 「公園（ ）子どもがいます」→ に; 「公園（ ）遊びます」→ で
- と vs や: と = รายการที่ครบถ้วน; や = ตัวอย่างจากรายการที่ยาวกว่า มักมาคู่กับ など ถ้าประโยคสื่อความหมายว่า "ฯลฯ" ให้เลือก や
- は vs が: ข้อมูลใหม่, ประธานที่เป็นคำถาม, และเป้าหมายของ 好き/上手/わかる/ある/いる จะใช้ が; ส่วนหัวข้อที่รู้กันอยู่แล้วหรือการเปรียบเทียบจะใช้ は (กฎเต็มๆ อยู่ในบทเรียนพื้นฐานของคุณ ซึ่งถือเป็นการลงทุนที่ดีที่สุดสำหรับการสอบ 問題1)
หน้าที่ของ を สองอย่างที่ผู้เริ่มต้นมักพลาด
นอกจากจะเป็นกรรมตรงแล้ว を ยังบ่งชี้ถึง การออกจากสถานที่ (うちを出る, 電車を降りる, 大学を出る＝เรียนจบ) และ การเคลื่อนที่ผ่านสถานที่ (公園を散歩する, 橋を渡る, 道を歩く) เช่น 「橋（ ）渡って、すぐ左です」→ を การเว้นช่องว่างหน้าคำกริยาที่แสดงการเคลื่อนที่เป็นจุดคลาสสิกที่ข้อสอบชอบออก
3. การมีอยู่, ความเป็นเจ้าของ และความต้องการ
| รูปแบบ | ความหมาย | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| （場所に）～があります | มี (สิ่งของ); ฉันมี | 駅の前に銀行があります。／時間がありません。 |
| （場所に）～がいます | มี (คน/สัตว์) | 教室に学生がいます。 |
| ～が欲しい（ほしい） | อยากได้ (สิ่งของ) — ผันเหมือนคำคุณศัพท์ い | 新しいパソコンが欲しいです。 |
| ～たい | อยากทำ — กริยาตัด ます ＋たい, ผันเหมือนคำคุณศัพท์ い | 日本へ行きたいです。／何も食べたくないです。 |
สังเกตคำช่วย: ทั้งสองรูปแบบที่แสดงความต้องการนิยมใช้ が (水が飲みたい) และทั้งคู่ผันเหมือนคำคุณศัพท์ い เช่น 欲しくない, 行きたかった, 行きたくなかった ข้อสอบมักจะหลอกโดยใช้ 欲しいでした ✗ — ซึ่งผิด! เพราะต้องใช้กฎคำคุณศัพท์ い เหมือนที่เรียนตอนก่อน N5!
4. การเปรียบเทียบและขั้นสูงสุด
| รูปแบบ | ความหมาย | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| AはBより～ | A ~ กว่า B | 飛行機は電車より速いです。 |
| BよりAのほうが～ | A ~ กว่า B (เน้น A) | 電車より飛行機のほうが速いです。 |
| AとBと、どちらが～ | ระหว่าง A กับ B อันไหน ~ กว่ากัน | コーヒーと紅茶と、どちらが好きですか。 |
| ～のほうが～ | ~ กว่า (ใช้ตอนตอบ) | コーヒーのほうが好きです。 |
| ～の中で…がいちばん～ | ขั้นสูงสุดในกลุ่ม | 果物の中でりんごがいちばん好きです。 |
| いちばん | ที่สุด | クラスでいちばん背が高い人はだれですか。 |
หัวใจสำคัญคือการอ่านทิศทางการเปรียบเทียบให้ถูกต้อง: ในโครงสร้าง XよりYのほうが นั้น Y คือผู้ชนะ เช่น 「犬より猫のほうが好きです」= ฉันชอบแมวมากกว่า ข้อสอบมักสลับลำดับเพื่อทดสอบว่าคุณติดตามว่าใครคือผู้ชนะ หรือแค่อ่านเจอคำนามตัวไหนก่อน
5. การเลือก, การเปลี่ยนแปลง และการกลายเป็น
| รูปแบบ | ความหมาย | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| ～にします | ตัดสินใจเลือก ~ | わたしはうどんにします。 |
| ～になります | กลายเป็น (นาม/คำคุณศัพท์ な) | 医者になりたいです。／町がきれいになりました。 |
| ～くなります | กลายเป็น (คำคุณศัพท์ い) | だんだん寒くなります。 |
| ～すぎます | เกินไป (กริยาตัด ます ＋すぎる) | この靴は大きすぎます。／食べすぎました。 |
| ～かた（～方） | วิธี ~ (กริยาตัด ます ＋方) | この漢字の読み方を教えてください。 |
ข้อควรจำ: します คือการเลือก, なります คือการกลายเป็น เช่น 「へやを暖かくします」(ฉันทำให้ห้องอุ่น — เป็นการกระทำของฉัน) เทียบกับ 「へやが暖かくなります」(ห้องอุ่นขึ้นเอง — เกิดการเปลี่ยนแปลง) สังเกตการสลับคำช่วย を/が ให้ดี
6. การเชิญชวน, การเสนอตัว และการแนะนำ
| รูปแบบ | ความหมาย | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| ～ませんか | ...ไหม? (เชิญชวน) | いっしょに昼ごはんを食べませんか。 |
| ～ましょう | มา...กันเถอะ | ええ、食べましょう。 |
| ～ましょうか | ให้ฉันช่วย...ไหม? (เสนอตัว) | 荷物を持ちましょうか。 |
| ～はどうですか | ...เป็นยังไงบ้าง? | お茶はどうですか。 |
| ～をください | ขอ...หน่อย | りんごを三つください。 |
| お／ご～ | คำนำหน้าแสดงความสุภาพ | お名前／お仕事／ご家族 |
กลุ่ม ませんか→ましょう→ましょうか เป็นบทสนทนาในตัว: เชิญชวน → ตกลง → เสนอตัว ในพาร์ทการฟัง (発話表現・即時応答) มักจะมีคำถามเรื่องนี้บ่อยๆ ดังนั้นฝึกท่วงทำนองนี้ให้คล่อง: 手伝いましょうか (ให้ช่วยไหม?) — ありがとうございます、おねがいします (ขอบคุณครับ/ค่ะ รบกวนด้วยนะครับ/คะ)
7. ไวยากรณ์เกี่ยวกับคำถาม (Question-Word)
どんな＋นาม (แบบไหน), どうして／なぜ (ทำไม — ในคำตอบมักมี 〜から), どうやって (ทำอย่างไร — ในคำตอบมักมี で), どのぐらい (นานแค่ไหน/เท่าไหร่ — ในคำตอบมักมี ぐらい), 何か／だれか (บางอย่าง/ใครบางคน) เทียบกับ 何も／だれも＋ปฏิเสธ (ไม่มีอะไร/ไม่มีใคร) เช่น 「教室にだれ（ ）いません」→ も การจับคู่ か/も กับคำถามเป็นจุดที่ออกสอบ 問題1 บ่อยมาก
8. ข้อสอบทดสอบเรื่องนี้อย่างไร — ตัวอย่างโจทย์
A「コーヒー（ ）紅茶と、どちらが好きですか。」B「紅茶のほうが好きです。」
① と ② や ③ か ④ の → ①: โครงสร้างการเปรียบเทียบที่ตายตัวคือ AとBと、どちら
妹はピアノ（ ）上手です。
① を ② が ③ に ④ で → ②: ทักษะ/ความสามารถใช้ が (上手/下手/好き/わかる)
すみません、この漢字の読み（ ）を教えてください。
① こと ② の ③ 方 ④ 時 → ③: กริยาตัด ます ＋方 = "วิธีอ่าน"
รายการตรวจสอบกลยุทธ์
- สแกนโครงสร้างประโยคก่อน: รูปแบบที่ตายตัว (〜と、どちら / 〜の中で〜がいちばん / 〜より〜のほうが) จะตอบได้ทันทีเมื่อคุณจำรูปแบบได้
- ช่องว่างคำช่วย: ถามตัวเองว่าคำนั้นทำหน้าที่อะไร (เวลา? สถานที่ที่อยู่? สถานที่ที่ทำกิจกรรม? กรรม? การออกจากสถานที่?) — แล้วเลือกคำช่วยให้ตรงกับหน้าที่นั้นๆ
- ความสอดคล้องของการลงท้ายประโยค: 何も/だれも ต้องลงท้ายด้วยปฏิเสธ; 欲しい/たい ผันเหมือนคำคุณศัพท์ い
- 9 ข้อควรใช้เวลาประมาณ 6–7 นาที รีบทำพาร์ทคำช่วยให้จบเร็วๆ แล้วเก็บเวลาไปคิดพาร์ทที่เป็นโครงสร้างประโยคใน Part B (บทถัดไป)
สรุปใจความสำคัญ
- Part A คือประมาณ 40 จาก 86 หัวข้อไวยากรณ์ N5: ตระกูลคำกริยานุเคราะห์ (+การใช้ 〜んです อธิบายเหตุผล), ระบบคำช่วยทั้งหมด, การมีอยู่/ความต้องการ, การเปรียบเทียบ, การกลายเป็น/ตัดสินใจ, การเชิญชวน/เสนอตัว, และไวยากรณ์คำถาม
- คู่ที่ออกสอบบ่อยตลอดกาล: に vs で, と vs や, は vs が, を ของการออกจาก/ผ่านสถานที่, します vs なります, もう vs まだ (จะเจอใน Part B)
- โครงสร้างการเปรียบเทียบมีรูปแบบตายตัว — ให้จำโครงสร้างนั้นให้ได้ แล้วดูทิศทาง (のほうが คือผู้ชนะ)
- 欲しい และ たい ผันเหมือนคำคุณศัพท์ い และนิยมใช้ が
- ตอนถัดไป: Part B — ห้องเครื่องหลักคือ รูป て/ない/た/รูปธรรมดา ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของไวยากรณ์ครึ่งหลังทั้งหมด